ايلخان- قاشقاي يورد
فارس- ترك
كرمان- هرمزگان- يزد- ترك
اصفهان- ترك
لرستان- چهارمحال- كهگيلويه- ترك
مازندران- گلستان- سمنان- ترك
عربستان (خوزستان- بوشهر) -ترك
افشار يورد (خراسان)- ترك
دئموقرافي
كورد ياييلماجيليغي
سونقور- آزربايجان
بيجار- قروه- ياسوكند- آزربايجان
همدان - آزربايجان
مركزي- ساوه- اراك- آزربايجان
قزوين- آزربايجان
ساوجبلاغ- كرج- شهريار- اسلامشهر- آزربايجان
خلجستان- آزربايجان
قم- آزربايجان
آستارا- منجيل- انزلي- آزربايجان
ايگيد سولدوز- آزربايجان
سؤزوموز- وبلاگ عمومى تركهاى ايران
سؤزوموز- در پرشين بلاگ
تورك خاتون- وئبلاگ زنان ترك
آدليم توركلر- مشاهير تركهاى ايران
قشقایی در جهان امروز
QASHQAYILAR
اوزاق یول
قوشما اوجاغي
.:: قــشـــقــایــی تــــورک ::.
هنر در قشقایی
گچساراني
دانلود موسیقی قشقایی-مارال گلده
مجله اينترنتي ائل سوزو
(2)توركان جنوب ايران
(1)توركان جنوب ايران
ايل ياز
آغور ایل
تاریخ ،ادبیات و موسیقی ترکان قشقایی
tak aghaj
جمعیت جوانان ایل قشقایی-تهران
جمعیت جوانان ایل قشقایی تهران
Elsavan -دانشجویان قشقائی دانشگاه هرمزگان
دانشجويان قشقائي
قشقایی×جهان
ایل من قشقایی
ائليم قاشقايي
جمعیت دانشجویان قشقایی پیام نور ممسنی
قشقائي بي وطن وطنپرست
ايل من قشقائی-الم قشقائی
qashqai.net
سايت توسعه قوم قشقائی ايران
KASGAY TURKS
تركهاى فريدن-فارسستان-١
تركهاى فريدن-فارسستان-٢
تركهاى فريدن-فارسستان-٣
قشقايى٫ گرايلى و قارايى
تركهاى گرمسار-سمنان فارسستان
زندگي قشقائيها
The Qashqais of Iran
Qashqais
حئيدربابايا سلام-قاشقاي لهجه سينده
تانرينين ناغيلي- بير ساعات ان سككيز دقيقه
God's Story - QASHQA
Testimony - QASHQA
Qashqai Rugs and Carpet
QASHQAI Carpet Properties
Qashqai Kelim Rugs
حسين خان بچاقچى-شجاع السلطان
صولت الدوله و بىبى خانم قشقايى
پروانه خانم موچول قشقايى
محمد حسين كيانى قشقائى
فرود گرگين پور قشقايى
ميرزا مأذون قشقايى
ماذون قشقايى-دوزگون
حكيم جهانگيرخان قشقايى
حكيم جهانگيرخان قشقايى-دوزگون
كرامت دانشيان
Posted
7:47 PM
by mehran bahari
آی دا کیم وار ؟
فتانه مرادی قره قانی
پری اولدوزو
http://pariulduzu.persianblog.ir/
http://www.pariulduzu.blogfa.com/
آیایدین گئجه لر الوولی کوزلر قیراقیندا کی قره آفتافا چاهئسی قینییر و چولوسکی لر یانماگی سسی قولاقا دییر آرخا اوستونه اوزانموشام .
گوزوم باغلی سرئین یئل اسیر یئل اوزومو ال چکیر بوجگیللر سسی ده گلیر تیلکی لر اوولاماگی دا اونا قوشولور نه ائشیدمه لی دیر . دئیلدر بایقوش سسی کاسلی دیر بو گئجه اونونگ سسی ده گلیر بئلمه گلیر او آغلاییر اوز قره بختینه .
تیتیرمگ ایچیمه گیرمیش سووقوم ائدیر قئچیمینگ باش بورماقینان اوودون لاری اوت ایچینه ایتیلییرم ، گوزومو آچیرام وااااااااااااای ناغاد اولدوز کی قاش و گوز آتیر اوزومه دئیرم هانسی منیم آللینجاق اولدوزوم دیر . او ساق تایداکی بویوگ رگ دیر ..... یوو یوو او سول تایداکی پارلاق رگ دیر یا کی او.......
بو دوشونجه یه گئدیرم کی هر کیمسه ده بیر اولدوز وار اولسا په بو دونیا دا چوخ کیمسه دئرلیگ ائدیر کی گورنگ هاموسی منیم تک آللینجاقینی تاپیر یا کی یوو ....
ائله بوردا گوزوم آیا دوشیر نه ایشیق دیر رحمتلی بویوگ آنام آساناگینی دیله گتیریرم : آیا باخ نیجه گئدر /اورگنمیش گئجه گئدر
بئلمه گلیر آیدا بیرسی منه باخیر منده اونا باخیرام اوزومنن سوروشیرام آیدا کیم وار ؟ آیدا داغ وار ؟چول وار ؟ سو وار؟ هئچ کیمسه اوردا دئریلیگ ائدیر ؟
اینانیرم کی ائله ایندی بیری منیم تک اوزانموش آی ایچینده الینی باشو آلتونا قویموش و منه باخیر .
آهای آیدا کی آدام سلام منی گوریرنگ یولداش منم یئرده کی آدام سن کی اولدوزلارینگ یخینیندایانگ گوره م منیم اولدوزومو تاپا بیلدانگ ؟
آهای یولداش اگه سسیمی ائشیدیرنگ بیر اولدوز آت کوتا تا من بیلم کی وارانگ وااااااااای او منه باخیر او آیدا کی منی گوریر او قویروقلو اولدوزه باخ اونو منیم ایچون آتدی .
الیمی اوزادیرام و اونونگ چون ال بولیرم ،گئنه سووق منی اوزوما گتیریر قووزانیرام و چاهی ده ایچیرم الیمه اوت اوستونا توتیرم تا قیزیشه ایندب داها ایناندیم کی آیدا بیری وار آما کیم وار ؟
نئیه گولمیرم
بئله بیل گوینوم داغونا دومان چؤکمیش دیر. اۆره گیم یامانلوقدان دوْلمیش دیر. بئله اینانیرام گویناقلیگدان ایراق دۆشمیش.
نئیه کی؟هرنمنه یی اؤزوم ایچون ایسته ییَرم، آیری کیمسه لری قوروق ائدیرَم.
نئیه بئله گۆونمگدن دوْداقلاریما گۆلمگ گلمیر یا گٶزلریم یاشدان دوْلمیر؟
بئلمه بئله گلیرکی آداملیگ وایالاریندان ایراق دۆشمیشم.
دئمیشلرکی هر کیمسه اینگ یوموروقی اۆره گیچه دیرآما من ایکّی بورماقچه ده اؤزگه یی سوینممیشام.
بیلمم کٶیلوم دومانلاشمیشدیر یا قرنگیه باتمیشدیرنئیه بئله آیروخسی اوْلموشام.
بئله اینانیرام گٶینومه قره بولوت قوْنمیشدیرآما نئچّه دن بیربیریاغوش یئمیش توْرپاق ایسّی اییله ییرام .
اَله بو دۆشۆنجدایمکی، بیردن اؤزومه گلدیم.
بئله بیلینگ کی گؤزلریم یاغیشی کؤیلوم دومانینی اۆنگیلّشدیرمیش، دوْغرولیگ یئلی دومانینان قره بولوتلاری اؤره گیمدن قوْودی نیجه کی ریس -ریس یاشلار یاناخیما دۆزیلمیش.
اۆزوقوْولانمیشدیلرکی اؤه گ قوملاقینی دیرچَه لَدلَر.
بئله بیل بیر سس اوزاقلاردان دورنا کیمین اۆره گیم قورّولیگینه قوْنموش دﯙمدﯙگینان بوقورّو قوملاقا یازدی:
“ روزگاردان هرنَه گَلسه خوش دئیینگ
Read more!
Posted
7:32 PM
by mehran bahari
بیر مکتوب اوستادا
http://www.uzaghyol.blogfa.com/
تاري آدي اينان
بؤيوگ اوستاديم جیناب_ي آغا_ی اسدا... مردانی رحيمی
ائليميزينگ هامي دان باش بيليجي سي
«سلام عليکم»
ائله بئله کي سيز واغيفنگيز ادبيات و موسيقی ايکّي ده يرلي و باشغا شئي دير کي هر فرهنگده و هرکولتوردا ايکي مهم ابزار ديل ايچي سؤيله نير. و او کيمسلر ده کي بو يولدا فعاليت ائديرلر، هم ريسالتلاری هامي دان باش و هم خلق آيري باخيشينان اوللارا باخيرلار.شاعير و يازان اؤز خلغينينگ ديلي دير، موسيقي بيلن خلغينگ فيکيري. شاعير ريسالت واري ديــر ائــل دردينــي خلغينگ اؤز ديلينن سؤيله يه. و موسيقي بيلن گره گ او دردلر کي ديلينن دئملي ده ييل اوللاري سازينان دئيه. بويوگ اوستاد من بوردا يئر واري دير، سيزدن کي بو ايکّي مقوله ده و خصوصا" ائلميزينگ ديلي و ادبياتي اوستونه چوخ گؤزه ل و ده يرلي ايشله ميشنگيز چوخ تشکور ائدم و ساغليق و سالاماتليگ سيزينگ ايچي آللاهدان آرزيلايام. سيز داها بيزيم کيمين آلتميش، سکسان يا دوقسان ايل ياشامانگيز، سيز جاويد اولدونگوز و تاريخدا ائل اوشاغينا بؤيوگ ايفتيخار. آمّا بو ائل نسل به نسل سيزه وئرجکدير، هرچند کي سيز حاقّينگيزي ائلدن آلميشانگيز. سيز ائلي ديريلتميشنگيز و ائلده سيزي.
بؤيوگ اوستاد قاشقايي نينگ موقدس کيتابيني يعني سيزينگ جاويد اثرينگيزي (قاشقايي سؤزلوگونو) ايکي اوﯢره ديقتينن اوخودوم چوخ ليذت آپارديم. منه گلدي هامي گچنلريم ديريلميشلر. قريّلر، قوجالار، سؤز بيلنلر،شاعيرلار،قاهرامانلار و هامي گچميش ائل آداملارينان دانيشديم و یاشادیم. روحوم تازالاندی، اؤزوم اؤزومه ايفتخار ائتديم.
اوستاد من بو ليياغاتي يوخوم کي سيزينگ کيتاب مورودونا دانيشام آمّــا بو جيسارتي گره گ سيز باغيشلايانگيز من بير نئچّه عرضيم وار:
1_قاشقايي ائلينيگ کؤچ و قون ائتديگي يئرلردن آز آد آپاريلميش. مثلاً:شیراز دا کی بورون دمي
2_ بو کيتابدا بير معيار ديل ايشه گئتمه ميش و هامي لهجه لر يازيلميش. (البته بو چوخ دغرو ايشدير آما چوخ مصطلح اشتباهلاردا يازيلميشدير. مثلاً: ديکسينمک دوغرو دور يا ديسکينمک؟ يا هارانچي و هارانچيليق،هه و و هه وجيق بوتون غلط تلفظ دير.
يا اولوردو معيار سؤزو يازانگ و سورا لهجه لره ايشاره ائدنگ.
3_ چوخ سؤزلر نئچه اووره تيکرار اولموش دور.مثلاً: قنشر_قيسقينج_شوغول_و...
4_قوف سؤزونده بو میثال چوخ گؤزه گلن دير: اوبا قوف يئميش گلير.
5_ قاشقایی ائلینینگ چوخ تيره لری و بونکولاری آدي يازيلماميش.
6_ گؤینه بئله گلیر کی قوﯢلوق سؤزو، قوﯢل اینان ایرتیباط سیز ده ییل. چونکي قديم بير قيزينک کي قوولونو بير اوغولا وئريرلرميش قيز اوغولا قوﯢللوق(قوول +لوق) تيکيرميش.(البته قاولیق و قاو و قاب دا بیر دوغرو و دوز نظر دیر).
آرخاليغينگ وئر تيکم آراسينا گول تؤکم
سن منه ياغليق گتير من سنه قوﯢلوق تيکم
7_چوخ کؤکلر (ريشه لر) ذئهندن ايراق دير مثلاً: کپک=کف=کفک.... قابا هئچ نسبت یوخودور
شوفيتک = فوتک شب (فارسی) بیر فیتک کی کئشیک چیلر شام کئشیک ده چالیلار
شاه فيتک؟
کسر وکم ـــ کرس و کم؟تلفظ اشتباه
8_دالان_داشاق اصلي دالاق_داشاق ائتمک دير. ياني بير زاد دان بهر آپارديق، هرچند کي گؤزه گلمز و ايشه گلمز اولا.
9_سؤزلر کي کيتابدا گؤزومه اوغراماديلار :
سیت گون: روز روشن
قره ريشه: ريشه گياه کره ک
بورون دمي: دماغه کوه شيراز محل عبور ايل
تگه مستان: جوش مستي پازنها
سونگ و دونگ:هستي به باد داده در قمار
دوزلو کچّه: نمد خيس شده در آب نمک
کورد قوناغي: مهمان کرد کنايه از کم توجهي به مهمان
گوللو جاني مني: نام قطعه اي در آهنگ هلي در موسيقي قشقايي
گوو سر باسيرماق: کنايه از کشتن با گرز گاو سر
گوودالي: پر صبر و طاقت
لاقما لووس: شل و ول
رخت يوماگ: کنايه از قاعدگي زنان
ماهمار: معمار، زبردست
موچولو:ساعد حيوان
چت: نام درخت
ضربيني توتماق: ادا درآوردن
عرقلي:نام طايفه
فينديق: ضربه انگشت
هوقّوراتماق: صوتي براي راندن الاغها در هنگام کوچ
هيري گله گوو: کنايه از اختشاش و درهمي
گومورلانماگ: صداي لوک در هنگام مستي
قويو داشلاماق: کنايه از غذا خوردن
قره بله: حيوان سياه گوش بلند
قوردانير: به آرامي مي چرد
تنگ له مک: تنک حيوان باري را کشيدن
حال و چين: احوالپرسی
خان ائيوز: دوست کور اوغلو نام آهنگی در موسيقي قشقايي
داغ آدامي: کنايه از ديوانه
داغ جانواري: کنايه از آدم بي شعور
دست انبوه: محصولي خوش بو _ کنايه از آلت دست شدن
دؤرد آغاج: کنايه از تابوت
ديزي گچه اولماق: کنايه از خسته شدن، ترسيدن
آند و آيا: قسم وسوگند
آياقدان_باشا: از سرتا پا
اربوغان: مردافکن
ات_ آغاج: سايش چوب به بدن(گوشت)در چوب بازي
ايس آلماق: بو بردن
اوستو وورولو: پوشيده، مهر و موم
کيچيک شاگيردنگيز
ارسلان ميرزايي
1387_ ياز
|+| نوشته شده توسط ارسلان میرزایی در یکشنبه سوم آذر 1387
Read more!
Posted
7:27 PM
by mehran bahari
Bir nama Muhemed Behmenbéygi'ye
http://qashqayilar.webs.com/
salam aqaye Mohemmede Behmen beygi
meşk, meşk teşekur bütün işleriŋ ve zehmetleriŋ içi ki bu uzaq, uzaq iller de qaşqayılar içi çekmişeŋ, ama men seniŋ işiŋi tökenmiş bilméyrem, henüz biz çox işler göresig ta qaşqayı xelxi rifahi qucaqlaya, indi qaşqayılarıŋ çoxo kende qalmışlar ama tat nökerkigini édiyiler, ondan beter budur ki bizim ferhengimizi elimizden alıyılar, dilimizi aradan aparıyırlar, kimlikimize güliyiler ve bize uxardan aşşaqı ya baxıyırlar, yow deyerli qere çadırlar arasında aq çadırları qoran, seniŋ işiŋ tökenmemiş, şayed lazımıdı ki biz tacık dilini örgeneg ama bu bir ebzar sayıla bilinir menim gözümde, ebzar ki öz ferhengimizi soralar da ondan ayrarag ve özümüze gelmek gereklidir bu ortada neyçi ki bizim xelximiz bu ortada mesx olmuş her çend çox zadlar bilmiş, yow aqy behmen béygi siziŋ işleriŋiz tökememiş.
eger "siziŋ éliŋiz boxaraŋızdır" pes siziŋ ana diliŋiz "qaşqayı türkçe"si de onuŋ şirin suları, rengli güları, yaşıl çélleridir, gel o işiŋi özüŋ töked, gel o öz kimlikini(huviyyet) unutan ve layladan xelximizi özüne getiyir, o günüŋ yolunu gözléyrem ki “elim, buxaram” kitabini öz dilimize ve seniŋ qelemiŋe oxuyam, héç veqt géc değil....
“ geliŋ öz dilimize yazag ve örgedeg, öz dilimize yazag ve örgedeg…”
bütün ihtiramlarınan
barış qaşqayı
Özimize gelek
Tatlaşmak dadı çoxuna xoş geliyir ô mezzesi şiraz burnundakı halva satanlar, xurma-xereki tekin dişleri arasından şirin-şirin ağzlarında qalıyır. Ama unutmayasıyak ki biz eger de birden tatlaşak, héç veqt bir tat o gözinen ki özlerine baxır bize baxmaz, hemmişe bize uxardan aşağıya yô özge yô türk(tork) biler, muhum değil ki neqed bélelerine nökerlik ya quluq édeŋ géne de seni özlerinen ayrı ve özge sayalar, mundan artıq budur ki ege de bu qéymete ki öziŋden ô öz ferhengiŋden ô diliŋden ô varı var ô yoxuŋdan de geçen o adam ki bir yére çatmış bir tatdır ki öz qowllarına “şehrvendé desté dovvom” sayılır. Her halda biz öz dilimizi, kulturumuzı, kimlikimizi saxladag ya eks halda tatlaşak ô özimizi satak ô unutak bir tat bize bir muşt dowar otaran ki bu héşne bilméyrler baxışıynan baxar pes yéyter bu ki özimiz qalak ya özimize gelek neyçi ki bir tat bize kaka olmamış ô olmaz. Hetta ege de bu mehal ferzı qabul édek ki biri bizem içi üregi yana, géne de bu bizim içi xicaletden su olmak yére gétmek varıdır, bu üzden ki biri bizi bu qed bedbext ô ölmeli göriyir ki bélesine rehmi geliyir ô bir iş bélesi içi göriyir.
Pes geliŋ géne özimiz olak, özimiz gelek ve öz gücimize inanak, öz dilimiz ve öz dizmiz üstünde eyqe turak, bir keşe hemmişe için.
kimlikimiz
men kimem? biz kimek?
birimki suwal kı her kes kimlik kelemesini héşidenden sora, özinden soruşa biler budur: men kimem? ya biz kimek?
kimlik özi, özgeden ayıran merzdir, yéyter déye bilerem ki o zad ki özimizi, onlardan ayırdır men kimem? biz kimek?
birimki suwal kı her kes kimlik kelemesini héşidenden sora, özinden soruşa biler budur: men kimem? ya biz kimek?
kimlik özi, özgeden ayıran merzdir, yéyter déye bilerem ki o zad ki özimizi, onlardan ayırdır kimlikdir. kimlik ya tacik dilinde işlenen huviyyet kelemesi( arb dili rişesinden nemenelik añlamuna) çox muhum ve onemli unsurdur kı eger biz özimizi Qaşqayı tanıyak her zaddan artıq, dilimizden başlanır. bu daha eñ alayın ve aydın medlebdir ki bizim dilimiz türk dilidir( oğuz türkcesiniñ bir şaxası) ve burdadır kı biz başarırak añlayak bizim dilimiz sonkı sengerimizdir ki oniñ elden gédmeki bizim aradan gédmekimiz ve dirrilikimiz aradan gédmegiynen birdir. çun bu bizim dilimizdir ki bizi bir tacikden ya bir lurdan ayırdır. bu düzdir ki kimlik çox daha zadlardan da rişe tutur, ama héç biri dilimiz tekin belli(mehsus) deyl, bir daha yandan ola biler déyeñ ki o kimlik dizeden élméntleri elimizden almuşlar ya da aradan aparmışlar( dilimizide aradan aparırla) meselen tariximiz ki biz emelen tarıxden arunmuşak ve héç ad bizden resmi tarix kitablarında gelméyr. dirrilik sistiminde ki daha sonkı nefesleri çekir, dünyaynan dowlet bir taydan, qere illikinen bedbexlikde o bir taydan, el birbire vérmişler ki köçen obaları yox édeler. politikal sistimde ki çox veqtdir aradan gétirilmiş; béle olir déyeñ ki biz sonki sengerde, senger tutmuşak ama günbegün çoxo bu sengerden qeçir duşman damanuna(tatlanmış ve taciklanmış kimseleri déyre ki anadillerine danışmakı ar bililler ve taciki ya inglizce ya ... iftixar) onlarda kı bu sengerde qalmuşlar ya uxudadular ya da özlerini uxuya vurmuşlar; ya da eslen bilméyler ki eslen ceñdir ve duşmen varı zadlarını ellerinden almış( torpağlarını, adlarını, tarixlarını, geçmişlerini, geleceklerini, resmlerini ve...) feqet bir turki dildir ki qalmuş onuda özimiz, öz elimizinen séyrek teqdim édek duşmana. ama ege biz géneden oyanak ve dost o duşmanımızı tanıyak ondadır ki biz başararak dilimizi ki saxladak elden géden ferhengimizi tariximizi ve adımızı géri alak.
ege oyanak, ege añlayak, ege yiğilek,...gelecek bizimdir ve kimlikimiz özimiziñdir
Özümüz, dilimiz ve dizimiz
Kimlik léyi hemişe dilden geçiyr, bu üzdende biz herne dili muhum bilek génede azdır. bu ortada çox bilmelidir ki biri soruşa hanı dil ?
Qaşaqyı turkçesi ya qaşqayıça bizim dilimiz adıdır ki dunyada tanılmışdır ama bizim özümüzde ondan xeber yoxumuzdur. Bu dil ki biz onuñunan danışıyrak, fikrleşiyrek ve yaşayırak ama yaza bilméyerk ya oxuya bilméyrek. sistimatik ve akadımık baxışınan bir dil 4 faktur varı olasıdır ta kı başara dil tanıla; 1-danışma 2-éşidme 3-yazma 4-oxuma. pes bu baxışınan başarmak déyek ki bizim dilmiz bir akadımık dildir neyçi ki eslen yazlméyr ya bu ki çox az ona yazılıyr. pes biz öz dilimize yazasık o oxuyasık, yazasık o oxuyasık, yazasık o oxuyasık ta başarak dilmizi ve özümüzü dirri saxladak ;ayrı halda aradan géder ve onuñunan aradan gédmesiynen bizde aradan géderek.
Eger seyem qaşaqyıdan bir karikatur yazam béle görsederem: bir uşşağ ki danışa biliyr ve dile gelmiş ama yol géde bilméyr çunki héç veqt öz dizi üstüne turmamış ve hemişe ona muna yapışmış ya ingilise ya almana ya tacike ya ona ya muna. bu zamanda ki biz yaşayırak her zamndan artığ alayındır ki tat bize kaka olmaz eger öz dizimiz üstüne turduk eği ki turmuşak ve ella éle béle kow-kow gédesik o turpağa eğineyesik o géri qalasık.
Read more!
![[Powered by Blogger]](http://buttons.blogger.com/bloggerbutton1.gif){kind=small}